Wordt aangeduid als Ridder. Hij behoort tot de oudere generatie Van Wijck die in de omgeving van Rijswijk in de Neder-Betuwe bezittingen had.

Een belangrijke genealogische bron vermeldt:

Gerrit Florisz. van Wijck × Alijt van Leeuwen, circa 1460.

Alijt was volgens die bron een dochter van:

Herman van Leeuwen ×

 Belia Ottendr. van Wijk.

Dit is interessant omdat hiermee de families Van Wijck en Van Leeuwen al vóór 1500 met elkaar verbonden waren.

In 1456 werd Gerrit Florisz. van Wijck beleend met ongeveer:3½ morgen land in Rijswijk/Nederbroek.

Daarbij werd bepaald dat het leen na Gerrits overlijden zou overgaan op zijn zoon:Herman van Wijck.

De Culemborgse leenregistraties zijn voor Gerrit bijzonder belangrijk.

De volgende gegevens uit de eerdere reconstructie:

Jaar Gebeurtenis

1456 Gerrit Florisz. van Wijck wordt beleend met ca. 3½ morgen in Rijswijk/Nederbroek

ca. 1460 Gerrit houdt land voor zijn dochter Katharina

1464 Na Gerrits overlijden krijgt Floris van Wijck o.a. 13½ hont Santstucke en 4 hont Dolage

Dit maakt Gerrit duidelijk onderdeel van de grondbezittende elite van Rijswijk.

De vermelding uit 1464 dat Floris goederen verkrijgt na het overlijden van Gerrit is belangrijk.

Daaruit volgt:

Gerrit Florisz. van Wijck was vóór 1464 overleden.

We kunnen dus voorlopig zeggen:Gerrit Florisz. van Wijck: overleden vóór/omstreeks 1464.

Sterk onderbouwd uit onderzoek

Gerrit Florisz. van Wijck:

actief vóór 1464;

ridder genoemd in een genealogische bron;

bezat/was beleend met grond in Rijswijk;

gehuwd met Alijt van Leeuwen volgens de genealogische bron;

had minstens een zoon Herman;

had een zoon/erfgenaam Floris;

had een dochter Katharina;

was vóór 1464 overleden.

Herman Gerrits van Wijck × Else Hack

De meest concrete bron is een getuigenverklaring van 6 juli 1582, afgelegd door Alyt Anthonis van Wijcksdochter, toen 62 jaar oud. Zij verklaarde dat haar grootvader:

Harman van Wijck Gerritss. gehuwd was geweest met: Else Hack uit Wageningen.

Dit is de belangrijkste bron voor hun huwelijk en gezin. De verklaring werd afgelegd in het kader van het langdurige proces over de riddermatigheid van de familie Van Wijck.

Hun gezin

Volgens deze verklaring hadden Herman Gerrits van Wijck en Else Hack drie zonen:

heer Gerrit van Wijck, priester te Wageningen

Johan van Wijck

Anthonis van Wijck

De verklaring is heel duidelijk over deze drie kinderen

Herman was een belangrijke Van Wijck in Rijswijk

Herman Gerrits van Wijck behoorde tot de Van Wijcks die in Rijswijk in de Neder-Betuwe grond en lenen bezaten.

Een bijzonder belangrijke leenakte betreft 16 hond land in de maalschap van Rijswijk, in het Wijffdijckerveld.

Een genealogische bron geeft een akte van:

18 september 1491

waarin Herman van Wijck Gerritss. met deze 16 hond wordt beleend na overdracht door zijn broer Floris van Wijck Gerritsz.

Zoon Johan: In de huwelijksvoorwaarden van 1524/1525 wordt Johan genoemd als:

Johan van Wijck Hermensoon en zijn vader: 

Herman van Wijck

Herman trad daarbij op als vader en gaf Johan goederen mee voor zijn huwelijk met Johanna van Meerten.

Johan is getrouwd  op 17-9-1524 met jonkvrouw Johanna Gevertsdr van Meerten, dochter van Gevert van Meerten en Christina van Cuyck, die in de akte Stijn/Steijne van Merthen wordt genoemd.

Dit is buitengewoon sterk gedocumenteerd door de huwelijkse voorwaarden. De bewaard gebleven kopie is gedateerd 20 september 1584, maar is gemaakt naar het verzegelde origineel. De akte zelf is gedateerd op 17 september 1524 in de slotformule; de archiefbeschrijving noemt 17 september 1525. Dat is een kleine maar echte dateringkwestie die ik bij een definitieve genealogische publicatie zou vermelden.

De akte noemt letterlijk:

Johan van Wijck Hermensoon;

Johanna van Merten, zaliger Gevertsdochter;

Stijn van Merthen, weduwe van Gevert van Merthen;

Johan van Merthen, broer van Johanna.

Johan van Meerten, hij moest haar volgens de huwelijksvoorwaarden 100 Stichtse gulden betalen na het overlijden van hun moeder.

Daarnaast is Hilgonda van Meerten zeer waarschijnlijk een zus van Johanna, omdat zij eveneens een dochter van Gevert en Christina wordt genoemd in de genealogische reconstructie. Dat is echter minder hard bewezen dan Johanna's ouderschap

Herman en Else in het riddermatigheidsdossier

Hun familie werd in de 16e eeuw geconfronteerd met de vraag of zij werkelijk tot de riddermatige stand behoorden.

In 1546 werd over Johan van Wijck Hermansz. gesproken in verband met vrijstelling van onder andere:

klokkenslag;

walgelden;

gravergelden;

ruitergelden.

De familie beriep zich daarbij op haar riddermatige afkomst.

Op 21 juni 1546 verklaarde het stadsbestuur van Nijmegen dat Herman van Wijck en zijn zoon Johan van Wijck in het ridderboek stonden.

Wat bracht Johanna in het huwelijk?

Dit is een bijzonder interessante akte omdat hij niet alleen genealogisch, maar ook financieel veel informatie geeft. 

Johanna bracht in:

Land:

Twee kampen in het kerspel Zoelmond, in het Land van Buren: 

Gherecamp en Buerkamp. Samen ongeveer: 6 morgen land.

Daarnaast: 50 gouden Philippusgulden contant geld.

Nog een erfdeel, Johanna had recht op: 

100 Stichtse gulden

Deze zouden door haar broer Johan van Merthen worden betaald binnen een jaar na het overlijden van hun moeder.

De akte bepaalt bovendien dat Johanna na het overlijden van haar moeder opnieuw zou delen in de nalatenschap van haar moeder.

Wat bracht Johan van Wijck in?

Johan bracht in:

In Rijswijk

Merenborchscamp – ongeveer 6 morgen;

Cleijn Dolage – ongeveer 2 morgen.

Daarbij kwamen de erfgoederen die Johan had gekregen door het overlijden van zijn zoon Willem van Wijck.

Dit is een interessante vermelding: er moet dus vóór of rond 1524 een Willem van Wijck, zoon van Johan, zijn geweest die vóór zijn vader was overleden. Ik zou deze Willem niet zonder meer als een kind van Johan en Johanna opnemen, want de akte zegt alleen dat het om de erfenis van "zijn zoon Willem" gaat.

Johan kreeg ook land van zijn vader Herman. 

Herman van Wijck gaf Johan:

ongeveer 16 hond leengoed gelegen aan de Broecksteghe, genaamd: Trijessghencamp.

Herman zou het leen voor Johan aan de leenheer overdragen en Johan daarmee belenen.

Maar Herman hield voor zichzelf het levenslange gebruik van dit land.

Daarnaast gaf Herman Johan:

de helft van de pacht van 3 morgen land, genaamd de Dolage, zolang Herman leefde.

Dit is belangrijk omdat het rechtstreeks de relatie Herman → Johan bevestigt.

In 1546 werd zelfs door het stadsbestuur van Nijmegen verklaard dat Herman van Wijck en zijn zoon Johan van Wijck in het ridderboek voorkwamen. 

Dat is belangrijk: het is niet alleen een latere genealogische bewering; er was in de 16e eeuw daadwerkelijk een officieel dossier over hun status. 

Hun relatie met de Bank van Kesteren 

De Van Wijcks konden aantonen dat hun familie al lange tijd betrokken was bij de Bank van Kesteren. 

In het dossier van Johan Gevertsz. wordt gesteld dat zijn voorouders vanaf minstens 1509 als gerichtslieden optraden. 

Dat werd gebruikt als bewijs voor hun maatschappelijke positie en riddermatigheid. 

Wat weten we over hun overlijden? 

We hebben geen exacte overlijdensdata. 

Maar: Johan was overleden vóór 11 november 1543; Johanna was eveneens overleden vóór 11 november 1543. 

 Dat is zeker, omdat de boedelscheiding van die datum wordt opgesteld voor hun vier kinderen. 

De huwelijksvoorwaarden dateren van 1524/1525. 

Daarmee ligt hun gezamenlijke huwelijk ongeveer tussen: ca. 1524 en vóór 1543. 

Eerder is de indruk gewekt dat Johanna van Meerten zonder twijfel een dochter van Gevert van Meerten en Christina van Cuyck was én dat Hilgonda haar zus was. 

Voor Johanna zelf is het bewijs inderdaad sterk: de huwelijksakte noemt haar "Johanna zaliger Gevertsdochter van Merten" en haar moeder Stijn/Christina. 

Voor Hilgonda als zus is het bewijs minder direct. De genealogische reconstructie noemt haar als dochter van hetzelfde paar, maar dat moeten we als zeer waarschijnlijk en niet als absoluut bewezen formuleren. 

De originele/kopie-akte is terug te vinden via het Gelders Archief, archief 0124, inv.nr. 4998, scans 190-191; de online transcriptie vermeldt ook expliciet dat de kopie in 1584 met het verzegelde origineel is vergeleken. 

Gevert van Wijck was de oudste zoon van Johan van Wijck Hermansz. en Johanna van Meerten Gevertsdochter.

Zij waren in 1548 al getrouwd. 

26 oktober 1548

Gevert van Wijck gaf toen een leen in lijftocht aan zijn vrouw Janna van Leeuwen.

"Lijftocht" betekent hier dat Johanna een recht op het leen kreeg voor haar levensonderhoud, doorgaans voor haar leven.

Daarmee staat vast dat:

Gevert van Wijck + Janna/Johanna van Leeuwen in 1548 echtgenoten waren.

De boedelscheiding van 11 november 1543. Daarin worden de kinderen van Johan en Johanna genoemd:

Gevert van Wijck

Johan van Wijck

Jasper van Wijck

Anna van Wijck

Gevert wordt daarbij als de oudste zoon behandeld.

Johanna's afkomst nog verder uit te zoeken!!

Voor Johanna wordt in de genealogische fragmenten opgegeven:

Herman van Leeuwen

× Margriet Uten Weerde ???

↓

Johanna van Leeuwen

Zij zou rond 1513/1514 geboren zijn.

Hier  wel onderscheid:

Haar huwelijk met Gevert en haar vader Herman zijn zeer goed onderbouwd.

De combinatie Herman van Leeuwen × Margriet Uten Weerde is afkomstig uit de genealogische reconstructie van Plomp en is minder hard dan de gerechtelijke verklaringen over haar huwelijk en vader.

Er zijn namelijk meerdere personen met de naam Herman van Leeuwen, waaronder Herman van Leeuwen de Oude/de Grote, waardoor deze generatie niet zonder meer gelijkgesteld mag worden. Dit is precies een punt waar we voorzichtig moeten blijven.

Gevert als erfgenaam

Bij de boedelscheiding van 1543 kreeg Gevert onder andere:

een kamp land te Rijswijk;

het leengoed dat van zijn vader afkomstig was;

een bedrag van 80 Philippusgulden, dat op rente stond.

Het leengoed dat van zijn moeder afkomstig was, moest tussen de kinderen worden verdeeld.

Dit is belangrijk omdat Gevert hierdoor duidelijk als de oudste erfgenaam van Johan van Wijck en Johanna van Meerten naar voren komt.

Zijn vrouw was:

Johanna (Janna) van Leeuwen Hermansdochter

In de bronnen wordt zij ook genoemd als:

Johanna van Leeuwen;

Janna van Leeuwen;

joffer Johanna van Leeuwen;

de weduwe van Gevert van Wijck.

De verklaring van 24 juli 1577 noemt expliciet:

Gevert van Wijck trouwde met Johanna van Leeuwen, dochter van Herman van Leeuwen de oude te Maurik.

Dat is een belangrijke onafhankelijke getuigenverklaring.

Het belangrijke leen van 16 hond

In het dossier van Johan Gevertsz. wordt een bijzonder belangrijke leenlijn genoemd.

Het ging om: 16 hond land in het Wijffdijckerveld te Rijswijk.

De opeenvolging was: 25 oktober 1530

Na overdracht door Herman van Wijck werd diens zoon Jan van Wijck met het land beleend.

26 oktober 1548 Na het overlijden van Jan van Wijck Hermansz. werd diens oudste zoon:

Gevert van Wijck met het leen beleend.

Gevert was ziek, waardoor zijn broer Jan van Wijck Jansz. voor hem de hulde deed.

21 april 1570

Na het overlijden van Gevert werd zijn zoon:

Johan van Wijck Gevertsz. 

met het leen beleend.

Daarbij kreeg Johan ook 2½ morgen land te Rijswijk.

Dit geeft een zeer fraaie erfopvolging:

Herman van Wijck → Jan van Wijck → Gevert van Wijck → Johan van Wijck

Gevert moet vóór 21 april 1570 overleden zijn

Dit is een belangrijk chronologisch gegeven.

Op 21 april 1570 werd Johan Gevertsz. namelijk met het leen beleend na het overlijden van zijn vader Gevert.

Daarom kunnen we met zekerheid zeggen:

Gevert is overleden vóór 21 april 1570.

Johanna leefde toen nog, want zij wordt later expliciet als weduwe van Gevert genoemd.

Kinderen gevonden vanuit de akte 1577 Riddermatigheid:

Johan Gevertsz van Wijck

Cornelis van Wijck

Johanna's zeer belangrijke verklaring van 1582

Dit is voor mij één van de waardevolste documenten in jouw hele onderzoek.

Op: 5 januari 1582 verklaarde:

jonkvrouw Johanna van Leeuwen, weduwe van Gevert van Wijck, ongeveer 68 jaar oud

voor het stadsbestuur van Wijk bij Duurstede.

Zij deed dit op verzoek van Adriaen van Leeuwen Aelbertsz. 

Als zij ongeveer 68 was, komt haar geboorte inderdaad uit rond: 

1513/1514.

Zij verklaarde dat haar vader:

Herman van Leeuwen Hermansz.

en haar grootvader:

Herman van Leeuwen Jansz.

uit Maurik afkomstig waren.

Zij zei dat zij "van aver tot aver" — dus van voorouders/generaties her — van één stam en bloed waren.

Daarmee bevestigt zij zelf een oude Van Leeuwen-afkomst uit Maurik.

Johanna verklaarde ook over Adriaen van Leeuwen

De verklaring van Johanna was vooral bedoeld om de afkomst van Adriaen van Leeuwen Aelbertsz. te ondersteunen.

Zij verklaarde onder meer over: 

Hermen van Leeuwen Ottensz.

en zijn zonen:

Jeriphaes/Jerefaes van Leeuwen

Aelbert van Leeuwen

Aelbert was de vader van Adriaen.

Hierdoor is Johanna een belangrijke getuige voor de genealogie van de Van Leeuwens.

Johanna verklaart over de oudere Van Leeuwen-generaties

Op 14 september 1582 verklaarde Johanna opnieuw. Daarbij wordt:

Hermen van Leuwen Ottensz. genoemd.

Hij zou uit zijn huwelijk hebben gehad:

Jeriphaes van Leeuwen

Aelbert van Leeuwen

Aelbert was de vader van Adriaen van Leeuwen Aelbertsz.

Dit is relevant omdat het laat zien dat Johanna zelf als oudere vrouw in 1582 nog genealogische informatie over de Van Leeuwens kon leveren.

Nog een belangrijk genealogisch bewijs

Op 24 juli 1577 verklaarde kanunnik Beernt uten Enge dat:

Johan van Wijck getrouwd was met Johanna van Merthen;

uit dat huwelijk kwamen Gevert, Johan, Jasper en Anna;

Gevert trouwde met Johanna van Leeuwen;

Johanna was de dochter van Herman van Leeuwen de Oude te Maurik.

De Van Wijcks konden aantonen dat hun voorouders al vanaf minstens 1509 als gerichtslieden bij de Bank van Kesteren optraden.

Hier komt nog een bewijslast issue 

Johan van Wijck Gevertsz.

Is deze Johan getrouwd met Jenneke van Brienen? Geen akte gevonden. Nu bewijzen dat het land wat via deze families is doorgegeven ook bij deze Johan of een van zijn zonen terecht is gekomen. 

Deze Johan was degene die in de jaren 1570 uitgebreid bewijs verzamelde om de riddermatigheid van de familie Van Wijck te bewijzen.

Hij kon onder andere oude leenakten en verklaringen aanvoeren.

In 1582 verklaarde Alyt Anthonis van Wijcksdochter dat:

haar grootvader Harman van Wijck Gerritss. met Else Hack was getrouwd;

hun zoon Johan met Johanna van Meerten was getrouwd;

Johanna de moeder was van Gevert van Wijck;

Gevert de vader was van Johan Gevertsz. van Wijck.

Dit is genealogisch bijzonder waardevol omdat de verklaring meerdere generaties achter elkaar noemt.